Dünya Meteoroloji Örgütü, yaklaşan El Nino’nun geri dönüşüne karşı hazırlıklı olma çağrısında bulundu. Kuruluş aşırı hava olaylarını güçlendiren bu iklim olgusunun Eylül ayından önce gelişme ihtimalinin %80 olduğunu açıkladı…
Birleşmiş Milletler ajansı Dünya Meteoroloji Örgütü, (World Meteorology Organisation – WMO) dünyanın yaklaşan El Nino’nun beraberinde getireceği aşırı hava olaylarına karşı hazırlanması gerektiği uyarısında bulundu.
WMO’nun Salı günü yaptığı açıklamada, küresel sıcaklıkları artıran ve bazı bölgelerde yağışları şiddetlendiren güçlü doğal hava olayı El Nino’nun, Eylül ayından önce ortaya çıkma olasılığı %80, kasım ayından önce ortaya çıkma olasılığı ise %90 olarak belirtildi. WMO, okyanus ve atmosferdeki bu döngüsel olayın geri dönüşünün çoğu model tarafından en azından orta şiddette, hatta muhtemelen güçlü olarak öngörüldüğünü belirtti.
Bilim insanları daha önce bunun bu yüzyılın en güçlü El Nino’su olabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. Ancak WMO bu tahmini doğrulamaktan kaçındı ve hâlâ belirsizlik döneminde olunduğunu ifade etti.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo “Sonuçlar arasında büyük farklılıklar var. Bazı modeller güçlü bir El Nino’ya dair hiçbir işaret vermiyor, bazıları ise veriyor” dedi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise dünyanın bunu “acil bir iklim uyarısı olarak değerlendirmesi gerektiğini” belirterek, “El Nino koşulları, ısınan bir dünyanın ateşine körükle gidecek” dedi.
2030’a Kadar En Sıcak Yılın Yaşanması Kesin Gibi
2023-24 yıllarında etkili olan son El Nino, kayıtlardaki en güçlü beş El Nino olayından biri olmuş ve 2024 yılının kavurucu şekilde sıcak geçmesine, ayrıca küresel sıcaklık rekorlarının kırılmasına katkıda bulunmuştu.
WMO, önümüzdeki üç ay boyunca dünyanın neredeyse tüm bölgelerinde olağanüstü yüksek sıcaklıkların beklendiğini açıkladı ve aşırı yağışlar ile kuraklık riskinin arttığı konusunda uyardı.
Her El Nino olayı farklı özellikler taşısa da bilim insanları genellikle bu olayları Güney Amerika’nın bazı bölgelerinde, ABD’nin güneyinde, Afrika Boynuzu’nda ve Orta Asya’da daha yoğun yağışlarla ilişkilendiriyor. Buna karşılık Orta Amerika, Güney Amerika’nın kuzeyi, Karayipler, Avustralya, Endonezya ve Güney Asya’nın bazı kesimlerinde daha kurak koşullar görülmesi bekleniyor. Isınan okyanus suları, Orta ve Doğu Pasifik Okyanusu’nda kasırgaları güçlendirebilirken, Atlantik Havzası’nda kasırga oluşumunu engelleyebiliyor.
Öte yandan bu açıklama, Batı Avrupa’nın alışılmadık derecede sıcak geçen bir Mayıs ayının ardından geldi. Birleşik Krallık ve İrlanda’da mayıs ayı sıcaklık rekorları kırıldı. Geçen hafta WMO ve Birleşik Krallık’ın resmi meteoroloji kurumu olan UK Met Office, on yıl sona ermeden önce dünyanın rekor düzeyde sıcak bir yıl yaşamasının neredeyse kesin olduğunu ve El Nino’nun geri dönüşünün bunun 2027 gibi erken bir tarihte gerçekleşmesine yol açabileceğini duyurmuştu.
İklim Finansmanı ve İklim Eylemi Hızlandırılmalı
El Nino koşulları birkaç yılda bir ortaya çıkarken, genellikle 9 ila 12 ay sürüyor. Bu dönemlerde sıcak suları Batı’ya doğru iten rüzgârlar zayıflıyor veya yön değiştiriyor ve bunun sonucunda ise Pasifik’in bu bölgesindeki yüzey suları ısınıyor.
WMO, bilim insanlarının referans olarak kullandığı Pasifik bölgelerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının, Nisan sonu ile Mayıs ortası arasında El Nino eşiklerine yaklaştığını ve bunun olağanüstü sıcak deniz altı koşulları tarafından beslendiğini belirtti. Kurum ayrıca El Nino’nun atmosferik bileşenlerinin de gelişim süreciyle uyumlu olduğunu ifade etti.
WMO, bazı bilim insanlarının son aylarda olası güçlü bir olay beklentisiyle kullandığı “Süper El Nino” terimini ise reddetti. Kurum, bu ifadenin resmî sınıflandırma sisteminde yer almadığını vurguladı.
İnsanları tehlikelere karşı önceden uyaran ve afetlerden önce tahliyelere olanak sağlayan erken uyarı sistemleri, fosil yakıt kaynaklı kirlilik aşırı hava olaylarını daha yıkıcı hâle getirmiş olsa da çok sayıda hayat kurtardı. Ancak son bir yıl içinde bu sistemlerin finansmanına katkıda bulunan önemli bağışçı ülkelerden bazıları, özellikle Birleşik Krallık ve ABD, yardım bütçelerinde kesintiye gitti.
WMO Genel Sekreteri bu konuya da değinerek şunları söyledi:
“İklim finansmanı şu anda zirve noktasında değil. Ancak erken uyarı sistemleri önceliğini koruyor. Elbette desteğe ihtiyaç duyan ülkeler için daha fazla finansman sağlanmasına ihtiyaç var. Bu konuda ilerleme kaydetmeliyiz. Fakat sorun yalnızca finansman değil, uygulama süreci de dünya için önemli bir zorluk teşkil ediyor.”
Antonio Guterres ise krizin büyüklüğüne uygun bir iklim eyleminin tek etkili yanı olacağına dikkat çekerek, bu eylemin de fosil yakıtlara bağımlılığı sona erdirmekten, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmaktan, en kırılgan toplulukları korumaktan ve herkes için erken uyarı sistemlerini hayata geçirmekten oluştuğunu belirtti.
