Uluslararası Enerji Ajansı’nın raporuna göre metan sızıntıları 2025 yılında rekor seviyelere yakın kalmaya devam etti. Ayrıca çöp kaynaklı metan sahaları arasında en kötüler listesinde Türkiye de bulunuyor…
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) verilerine göre enerji sektörü kaynaklı metan emisyonları 2025 yılında neredeyse rekor seviyelere ulaştı. Enerji dışında çöp kaynaklı Dünya üzerindeki en kötü metan sahaları arasında Türkiye de yer alıyor.
IEA’nın yeni yayımladığı Küresel Metan Takipçisi 2026 adlı raporda, söz konusu emisyonlarda azaltıma gitmenin uluslararası piyasalara milyarlarca metreküp gaz kazandırabileceğini ve bunun Ortadoğu’daki savaşın enerji arzını sıkıştırdığı bir dönemde en önemli önceliklerden biri olduğunu belirtti.
Raporda, şu ifadelere yer verildi:
“Enerji sektöründen kaynaklanan metan emisyonları rekor seviyelere yakın seyrederken, denenmiş ve etkili azaltım önlemleri her yıl 200 milyar metreküp gazın piyasaya sunulmasını sağlayabilir. Mevcut gaz ihracat kapasitesinde fazlası bulunan bazı ülkeler ile ithalatçı ülkeler, gaz sistemlerinde kolayca uygulanabilir metan azaltım önlemlerini hayata geçirirse, yaklaşık 15 milyar metreküp gaz çok kısa sürede piyasaya sunulabilir.”
Daha uzun vadede ise bu tür önlemlerin her yıl yaklaşık 100 milyar metreküp gazın piyasaya kazandırılmasını sağlayabileceği, ayrıca acil durumlar dışındaki gaz yakımının ortadan kaldırılmasının da ek olarak 100 milyar metreküp gazın daha kullanılabilir hale gelmesini sağlayabileceği ifade edildi.
Söz konusu rapor, uydu verilerine ve ölçümlerine dayanarak, 2025 yılına ait emisyon bulgularını sunuyor ve çeşitli azaltım yöntemleri ile bunların maliyetlerini inceliyor.
Türkmenistan’daki Tesisler Başı Çekiyor
Mart ayında The Guardian, 2025 yılında dünyanın en büyük ve en kötü metan sızıntılarından bazılarını haberleştirmişti. Los Angeles’taki University of California bünyesinde faaliyet gösteren ve dünyadaki en büyük metan sızıntılarını görünür kılmak için faaliyet gösteren Stop Methane Project tarafından yapılan uydu analizine göre, mega sızıntılar dünyanın birçok yerinde meydana geldi. Ancak ilk 25 listenin büyük kısmını Türkmenistan’daki tesisler oluşturdu. Bu kapalı ve otoriter ülkedeki metan sızıntılarının boyutu daha önce “akıl almaz” olarak tanımlanmıştı.
Aşırı kirletici metan bulutları ABD’de de gözlemlendi. 2025 yılında tespit edilen en büyük sızıntı Teksas’ta gerçekleşti ve saatte 5,5 ton metan saldı. Bu miktar, yaklaşık bir milyon yüksek yakıt tüketimli arazi aracının çalışmasına eşdeğer olarak nitelendiriliyor. Yanı sıra Venezuela ve İran’da da devlete ait tesislerden kaynaklanan çok sayıda mega sızıntı tespit edildi.
Stop Methane Project ayrıca çöp depolama sahalarından yayılan süper kirletici metan bulutlarını da analiz etti. İyi yönetilmeyen alanlarda çürüyen organik atıklar çok büyük miktarlarda metan salabiliyor. En kötü durumdaki sahalar Türkiye’den Cezayir’e, Malezya’dan ABD’ye kadar dünyanın çeşitli yerlerine yayılmış durumda.
Türkmenistanlı yetkililer ise Ekim ayında metan mega sızıntılarının azaltıldığını iddia etti. Devlet şirketi Türkmengaz’ın çevre koruma departmanı başkanı Muhammetberdi Byashiev, Birleşmiş Milletler, IEA ve AB ile işbirliğine atıf yaparak “Yönetim bu konuyu özel kontrol altına aldı ve sızıntılar yerinde iki ila üç gün içinde onarılıyor” dedi. Ancak analizler, önemli ölçüde mega sızıntıların devam ettiğini gösterdi.
