FAO, Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak uzun süreli bir krizin, gübre ve enerji ihracatını sekteye uğratarak küresel bir tarım-gıda felaketini tetikleyebileceği, gıda fiyatlarını yukarı çekebileceği ve mahsul verimini düşürebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre, yılın ilerleyen dönemlerinde, COVID-19 pandemisi krizinin ardından yaşananlara benzer bir dizi etkiyi tetikleyebilecek tehlikeli bir gıda fiyat enflasyonu artışı riskini bertaraf etmek için, kritik tarımsal girdileri taşıyan gemilerin bir an önce Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye başlaması gerekiyor.
FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero, FAO Tarım-Gıda Ekonomisi Birimi Direktörü David Laborde ile Pazartesi günü yayınlanan geniş kapsamlı bir podcast kaydında, “Zaman daralıyor” diyerek ekin takvimlerinin, yetersiz ve pahalı gübre ile enerji girdileri konusunda en çok yoksul ülkeleri risk altında bıraktığını belirtti.
Torero, “İstediğimiz en son şey, gelecek yıl için daha düşük mahsul verimi, daha yüksek emtia fiyatları ve gıda enflasyonudur” diyerek, bu durumun muhtemelen ülkeleri yerel gıda fiyatlarını düşürmeye yönelik politikalar uygulamaya zorlayacağını, bunun da yüksek faiz oranlarını ve sonuç olarak dünya genelinde potansiyel bir ekonomik yavaşlamayı tetikleyeceğini belirtti.
Mart ayı verilerini kapsayan son FAO Gıda Fiyat Endeksi çoğu gıda emtiasındaki, özellikle de tahıllardaki, bol arz sayesinde nispeten istikrarlı bir seyir izledi. Ancak, Nisan ayında artmaya başlayan baskının Mayıs’ta daha da yoğunlaşacağı öngörülüyor; zira bu dönemde çiftçiler, gübre bulunabilirliğine uyum sağlamak için ekim tercihlerini değiştirip değiştirmeme ve yüksek petrol fiyatlarından yararlanmak adına biyoyakıtlara daha fazla arazi ve kaynak ayırıp (ki bu durum küresel gıda arzını kısıtlayacaktır) ayırmama konusunda “karar verme aşamasında” olacaklar.
Laborde, “Bir girdi krizinin içindeyiz; bunun bir felakete dönüşmesini istemiyoruz” derken şöyle devam etti: “Aradaki fark, alacağımız önlemlere bağlı.”
FAO, tüm ülkeleri biyoyakıt zorunluluklarını dikkatle değerlendirmeye ve her şeyden önemlisi, enerji ve gübre üzerindeki ihracat kısıtlamalarından kaçınmaya çağırdı.
Hürmüz Boğazı’ndaki çıkmaz hızla sona erdirilmezse, özellikle ekim dönemi başlamış olan ve temel gübre girdilerine erişimi kaybetme riski taşıyan ülkelere finansman sağlamaları için çok taraflı kuruluşlara başvurulması gibi önleyici faaliyetlerin değerlendirilmesi gerekiyor.
