Yeni bir raporun sonucuna göre, enerji dönüşümüne yatırım 2024’te rekor kırdı ancak 1,5 derece hedefine ulaşmak için çok daha fazlası gerekiyor.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile İklim Politikası Girişimi’nin (CPI) COP30 sırasında yayımladığı “Enerji Dönüşüm Finansmanının Küresel Manzarası 2025” isimli yeni rapora göre, enerji dönüşümüne yönelik küresel yatırımlar 2024 yılında 2,4 trilyon dolar ile yeni bir rekora ulaştı. Bu rakam 2022 ve 2023 yıllarındaki ortalama yıllık seviyelere göre %20’lik bir artışı temsil ediyor. Yıllık yatırımlar 2019’dan bu yana iki kattan fazla artmasına rağmen, yatırımlar gelişmiş ekonomilerde ve Çin’de yoğunlaşmaya devam ediyor ve çoğu gelişmekte olan ülkeyi geride bırakıyor.
Rapora göre ortak girişimler, teknoloji paylaşımı, bilgi transferi ve doğrudan yabancı yatırım, gelişmekte olan ülkelerde enerji geçişi üretim kapasitesinin artırılması için hayati önem taşıyor. Ancak bu yatırımların sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilir şekilde yapılması için özel politika araçlarına da ihtiyaç var.
Yatırımlar ayrıca IRENA’nın 2024 Dünya Enerji Dönüşümleri Görünümü ve 2025 BAE Mutabakatı Raporu’nda yer alan 1,5 derece senaryosuna ulaşmak için gerekenin oldukça altında kalıyor.
2024 yılında yatırımların yaklaşık üçte biri yenilenebilir enerji teknolojilerine yönlendirildi ve yenilenebilir enerji yatırımı 807 milyar dolara ulaştı. Bu dönüm noktasına rağmen, yenilenebilir enerji kaynaklarının yıllık büyümesi önemli ölçüde yavaşladı. Yıllık yatırımlar 2024’te bir önceki yılki %32’ye kıyasla %7,3 arttı.
Raporda, yatırımların çoğunun piyasa faizli borç ve öz sermaye ile sağlandığı, hibelerin ise %1’den az olduğu ortaya çıktı.
Rapora göre, bu nedenle, enerji dönüşümünün ivmesini sürdürürken borç yüklerini daha da ağırlaştırmaktan kaçınmak özellikle düşük maliyetli borç ve hibeler gibi etki odaklı sermayeyi harekete geçirmeye acil ihtiyaç duyuluyor.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yatırımların küresel 2030 hedefleri için hâlâ yetersiz olduğuna dikkat çekerek, “Yenilenebilir enerji fonları hızla artıyor ancak en gelişmiş ekonomilere yoğunlaşıyor. COP30’da ülkeler geçişi gerçekten küresel kılmak istiyorsa gelişmekte olan ülkelere finansmanın ölçeklendirilmesi şart” dedi.
