Yapılan bir araştırmaya göre, dünyadaki rüzgar ve güneş enerjisi santralları bu yıl ilk kez kömür santrallarından daha fazla elektrik üretti ve bu durum küresel enerji sistemi için bir dönüm noktası oldu.
İklim düşünce kuruluşu Ember’ın hazırladığı bir rapora göre, 2025’in ilk altı ayında yenilenebilir enerji, dünyanın elektrik talebini geride bırakarak kömür ve gaz kullanımında küçük bir düşüşe yol açtı.
Dünya, 2024’ün aynı dönemine kıyasla yılın ilk yarısında güneş enerjisinden yaklaşık üçte bir oranında daha fazla enerji üreterek, küresel elektrik talebindeki artışın %83’ünü karşıladı. Rüzgar enerjisi %7’nin biraz üzerinde büyüdü ve yenilenebilir enerji kaynaklarının ilk kez fosil yakıtların yerini almasını sağladı.
Raporun yazarı ve Ember’da kıdemli elektrik analisti olan Małgorzata Wiatros-Motyka’ya göre bu durum, “kritik bir dönüm noktasını” temsil ediyor:
“Güneş ve rüzgar enerjisi artık dünyanın artan elektrik ihtiyacını karşılayacak kadar hızlı büyüyor. Bu, temiz enerjinin talep artışıyla aynı hızda ilerlediği bir değişimin başlangıcını işaret ediyor.”
ABD ve Avrupa’nın Fosil Yakıtlara Bağımlılığı Daha Fazla
Ember raporuna göre yenilenebilir enerjideki artışın büyük kısmı Çin ve Hindistan’dan kaynaklanıyor. Buna karşılık ABD ve Avrupa ise fosil yakıtlara daha fazla bağımlı.
Ember, Çin’in yenilenebilir enerji üretimini dünyanın geri kalanının toplamından daha fazla artırdığını ve bunun sonucunda yılın ilk yarısında fosil yakıt kullanımında 2024’ün aynı aylarına kıyasla %2’lik bir düşüş yaşandığını tespit etti.
Aynı dönemde Hindistan, yenilenebilir enerji kapasitesini elektrik talebinin üç katından fazla artırdı ve bu da kömür ve gaz kullanımının sırasıyla %3,1 ve %34 oranında düşmesine neden oldu.
Öte yandan ABD’de elektrik talebi, yenilenebilir enerji sektörünü geride bıraktı ve yılın ilk yarısında kömür üretiminde %17’lik bir artış yaşandı.
AB’de ise talep geçen yılın ilk yarısına kıyasla yalnızca mütevazı bir büyüme gösterdi, ancak rüzgar ve hidroelektrik enerjisindeki hava koşullarına bağlı düşüş, hızla yükselen güneş enerjisinin bile gaz ve kömür üretiminin sırasıyla %14 ve %1,1 oranında artmasını engelleyemedi.
Güneş Enerjisi Öne Çıkıyor
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) ayrı bir raporunda ise, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin on yılın sonuna kadar en az iki kat artabileceği, yeni temiz enerji kapasitesinin %80’inin güneş enerjisinden gelmesinin beklendiği belirtildi.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, “Önümüzdeki yıllarda küresel yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyümeye güneş fotovoltaikleri hakim olacak, ancak rüzgar, hidroelektrik, biyoenerji ve jeotermal de katkıda bulunacak” dedi.
IEA, Çin’in yenilenebilir enerji alanında dünyanın en büyük büyüyen pazarı olmaya devam edeceğini, Hindistan’ın ise on yılın geri kalanında ikinci en büyük pazar olarak ortaya çıkacağını söyledi.
Birol, “Yerleşik pazarların yanı sıra, güneş enerjisinin Suudi Arabistan ve Pakistan gibi ekonomilerde de hızla büyüyeceğini öngörüyoruz” dedi.
