Yeni bir araştırma, sıcak hava dalgalarının ortalama yoğunluğunun 2000-2009’da 1,4 dereceden, 2020-23’te 2,2 dereceye çıktığını tespit etti.
Dünyanın en büyük fosil yakıt şirketlerinin karbon emisyonları ile onlarca ölümcül sıcak hava dalgası ilk kez doğrudan ilişkilendirildi. Araştırma, sıcak hava dalgalarıyla, fosil yakıt şirketlerinin emisyonları arasındaki bağlantıyı ortaya koydu. Buna göre, 14 büyük şirketin herhangi birinin emisyonları, tek başına, aksi takdirde neredeyse imkansız olacak 50’den fazla sıcak hava dalgasına neden olabilecek seviyede.
Örneğin, araştırmacılar ExxonMobil’in fosil yakıtlarından kaynaklanan karbon emisyonlarının, küresel ısınmanın yaşanmadığı bir dünyaya kıyasla, 51 sıcak hava dalgasının yaşanma olasılığını en az 10 bin kat artırdığını buldu. Saudi Aramco için de benzer rakam söz konusu.
Küresel ısınma, sıcak hava dalgalarının dünya genelinde daha sık ve daha yoğun yaşanmasına neden olurken, yılda en az 500 bin kişi sıcaklar nedeniyle yaşamını yitiriyor.
Yeni araştırma, analize dahil edilen 180 “karbon devi” şirketten kaynaklanan toplam emisyonların, sıcak hava dalgasındaki yoğunluk artışının yaklaşık yarısından sorumlu olduğunu ve geri kalanının çoğunu ise orman tahribatından kaynaklanan emisyonların oluşturduğunu ortaya koydu. Ayrıca, incelenen 213 sıcak hava dalgasının, iklim krizi nedeniyle 2010-2019 yılları arasında ortalama 200 kat daha olası hale geldiği tespit edildi.
Raporun kıdemli yazarlarından İsviçre’deki ETH Zürih Üniversitesi’nden Prof. Sonia Seneviratne, “Büyük karbon emisyon kaynağı şirketlerin katkısını geriye doğru izleyebilmek ve nicel olarak belirleyebilmek, potansiyel sorumluluğu işaret etmek için çok faydalı olabilir” dedi.
Make Polluters Pay kampanyasının sözcüsü Cassidy DiPaola ise, “Artık belirli sıcak hava dalgalarını işaret edip ‘Bunun nedeni Suudi Aramco veya bunun nedeni ExxonMobil’ diyebiliriz. Sadece emisyonları bile normalde gerçekleşmeyecek sıcak hava dalgalarını tetiklediğinde, aslında ölen gerçek insanlardan, çürüyen gerçek mahsullerden ve şirket yönetim kurullarında alınan kararlar yüzünden acı çeken gerçek topluluklardan bahsediyoruz” diye konuştu.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmanın başyazarı ETH Zürih’ten Dr. Yann Quilcaille, “İklim değişikliği, 213 sıcak hava dalgasının her birinin daha olası ve daha şiddetli olmasına neden oldu ve durum zamanla kötüleşti” dedi. Araştırmada, sıcak hava dalgalarının ortalama yoğunluğunun 2000-2009’da 1,4 dereceden 2020-23’te 2,2 dereceye çıktığı da tespit edildi.
