COP28’in yeni yayımlanan taslak metni fosil yakıtlardan aşamalı çıkışa dair bir referans barındırmıyor. Bunun yerine metin karbon tutma teknolojisine sahip olmayan kömürde aşamalı azaltım çağrısı yapıyor.
YAZI: Bulut BAGATIR
BM, Dubai’deki COP28 zirvesinde ülkelerin iklim krizinin sert etkilerine karşı benimseyebileceği bir dizi eylemi içeren anlaşmanın en son taslak metnini yayımladı.
Liste fosil yakıtlardan aşamalı çıkışa dair bir referans barındırmıyor. Yaklaşık 12 bin kelimeden oluşan taslak metinde fosil yakıt kelimesi sadece 3 defa geçiyor.
Metnin ilgili bölümü, “seragazı emisyonlarında derin, hızlı ve sürekli bir azaltıma duyulan ihtiyacı” vurgularken, taraflara aşağıdakileri içerebilecek eylemlerde bulunma çağrısında bulundu:
(a) 2030’a kadar küresel olarak yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına, küresel ortalama yıllık enerji verimliliği iyileştirme oranını iki katına çıkarmak;
(b) Hızla karbon tutma teknolojisine sahip olmayan kömürden aşamalı azaltım ve karbon tutma teknolojisine sahip olmayan yeni kömürlü termik santrallardan elektrik üretimine izin verilmesine sınırlama getirilmesi;
(c) Yüzyılın sonuna gelmeden veya ortalarında sıfır ve düşük karbonlu yakıtların kullanıldığı, net sıfır emisyonlu enerji sistemlerine yönelik küresel çabaların hızlandırılması;
(d) Enerjide karbon tutma teknolojisine sahip olmayan fosil yakıtların ikame edilmesine yönelik çabaları artırmak amacıyla, yenilenebilir enerji kaynakları, nükleer, karbon yakalama ve depolama gibi teknolojileri ve düşük karbonlu hidrojen üretimi de dahil olmak üzere sıfır ve düşük emisyon teknolojilerinin hızlandırılması;
(e) Bilime uygun olarak, 2050 yılına kadar veya 2050 civarında net sıfıra ulaşmak için fosil yakıtların hem tüketimini hem de üretimini adil, düzenli ve eşitlikçi bir şekilde azaltmak;
(f) 2030’a kadar küresel olarak başta metan emisyonları olmak üzere CO2 dışı emisyonların önemli ölçüde azaltılması;
(g) Altyapının geliştirilmesi ve sıfır ve düşük emisyonlu araçların hızla devreye alınması dahil olmak üzere çeşitli yollarla karayolu taşımacılığından kaynaklanan emisyon azaltımlarının hızlandırılması;
(h) Aşırı tüketimi teşvik eden ve enerji yoksulluğuna veya adil geçişlere çözüm getirmeyen verimsiz fosil yakıt sübvansiyonlarının mümkün olan en kısa sürede aşamalı olarak sonlandırılması;”
