İspanya, Kenya ve Samoa Petrol ve Gazın Ötesi İttifakı’na katıldıklarını açıkladı. İttifak, ülkelerin petrol ve gaz üretimini sona erdirme taahhüdü vermeleri amacıyla COP26’da duyurulmuştu.
COP28’de, Paris Anlaşması’na uyum yolunda önemli bir adım olan fosil yakıtlardan aşamalı çıkış müzakereleri tüm hızıyla devam ederken, bazı ülkeler enerji geçişini hızlandırmak için anlaşmalar yapmaya devam ediyor. İspanya, Kenya ve Samoa, Petrol ve Gazın Ötesi İttifak’a (Beyond Oil and Gas Alliance, BOGA) katıldığını duyurdu.
Bu İttifak, ülkelerin petrol ve gaz üretimini sona erdirme taahhüdünde bulunmaları için tasarlandı. Aynı zamanda hükümetlere hızlı teknik yardım sağlamak üzere tasarlanmış bir fona da sahip.
Yeni ülkelerin katılımıyla üye sayısı 24’e çıkan ittifak, Kenya ve Kolombiya’nın fosil yakıtlara bağımlılığını sona erdirmeyi teşvik etmek adına bir milyon dolarlık hibe sağlanacağını da açıkladı.
İttifaka katılan küçük ada devleti Samoa tarafından yapılan açıklamada, ülkenin var olma mücadelesi verdiği belirtilirken, “Bu ittifaka katılmak ve dayanışma içerisinde olmak, fosil yakıtlardan aşamalı çıkış için şansımızı artırır” dedi.
COP28’te fosil yakıtlardan aşamalı çıkış anlaşmasının sağlanması en büyük beklentilerden biri. AB’nin ve ABD’nin de dahil olduğu 100’den fazla ülke bu hedefi desteklerken, Çin ve Hindistan gibi iki büyük fosil yakıt üreticisi ve tüketicisinin böyle bir hedefe nasıl yaklaşacağı ise şüpheli.
Ancak yine de, COP28 BM iklim zirvesindeki nihai anlaşmaya dair ikinci taslak, müzakerecilerin fosil yakıtlardan “düzenli ve adil” bir şekilde aşamalı çıkış çağrısını ele aldıklarını gösterdi.
Taslak metin BM iklim sekretaryası tarafından yayımlandı ve zirvedeki görüşmelerin olası sonuçlarını gösteriyor.
İspanya tarafından yapılan açıklamada ise, Paris Anlaşmas’nın 1.5 derece hedefine vurgu yapılırken, “İleri doğru adım atmalıyız. 1.5 derece için herkesi davet ediyoruz. Kömürden başlayarak petrol ve gazdan da uzaklaşmalıyız. Şebekeye bağlı ve şebekeden bağımsız enerji çözümleri üzerinde çalışmalıyız” denildi.
1.5 derece hedefi COP28’in bir diğer önemli tartışma alanı. Zirve öncesinde yayımlanan raporlar, mevcut emisyon hedeflerinin dünyanın bu yüzyılın sonuna kadar yaklaşık 3 derece ısınmasına yol açacağını ortaya koydu. Tam da bu nedenle, ülkeler Küresel Stok Değerlendirmesi’nde ulusal iklim eylem planlarını nasıl güçlendirmesi gerektiğini ele alıyorlar. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de hem zirve öncesinde hem de zirve sırasında birçok kez 1.5 derece hedefinin önemine dikkat çekerek, hedefe ulaşılması için dünyanın bir an önce doğru rotaya sokulması gerektiğini ifade etti.
