IEA, yeni raporunda metan emisyonlarının geçen yıl 135 milyon ton ile rekor seviyeye ulaştığını duyururken, fosil yakıt endüstrisini emisyonları düşürmek için yeterli çabayı göstermemekle suçladı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yeni yayımladığı Küresel Metan Takipçisi adlı raporunda fosil yakıt endüstrilerini metan emisyonlarını azaltmak için çok az şey yapmakla ve ısınmayı sınırlandırmaya yönelik küresel iklim hedeflerini baltalamakla suçladı.
Rapora göre ekonomik belirsizlik, yüksek enerji fiyatları ve arz güvenliğine ilişkin endişeler, 2022’de emisyon kesintileri yapabilecek potansiyele sahip şirketlerin bundan kaçınmasına ve metan emisyonlarının düşmemesine neden oldu.
Geçen yıl 135 milyon tonla rekor seviyeye ulaşan bu emisyonların % 75 azaltılmasına imkan sağlayan teknolojilerin mevcut olduğunun altını çizen rapor, fosil yakıt üreticilerinin bu düşüşü sağlamak için 2022’deki gelirlerinin “sadece” %3’üne denk gelen 100 milyar dolarlık yatırımı gerçekleştirmediğini işaret etti.
IEA Başkanı Fatih Birol, rapora ilişkin değerlendirmesinde, hâlâ çok yüksek seviyedeki metan emisyonlarının yeterince hızlı düşmediğini belirterek, “Küresel ısınmayı sınırlandırmak için metan emisyonlarını azaltmak en ucuz opsiyonlar arasında ve bunu yapmamanın bir bahanesi yok” ifadelerini kullandı.
Geçen yıl Kuzey Akım doğalgaz boru hattındaki patlamanın atmosferde büyük miktarda metan emisyonuna yol açtığını dile getiren Birol, şunları kaydetti:
“Ama dünyadaki normal petrol ve gaz operasyonları her gün Kuzey Akım boru hattının patlamasından kaynaklı miktar kadar metan emisyonuna yol açıyor. Maalesef, metan emisyonları yeni bir konu değil ve inatçı şekilde yüksek seyretmeye devam ediyor. Birçok şirket, küresel enerji krizi nedeniyle uluslararası gaz ve petrol piyasalarındaki türbülans döneminde yüksek karlar elde etti. Fosil yakıt üreticileri metan emisyonlarını azaltmak için hızla harekete geçmeli ve tabii politika yapıcılar da.”
Küresel Sıcaklık Artışının Üçte Birinden Sorumlu
Rapora göre, Sanayi Devrimi’nden bu yana görülen küresel sıcaklık artışının %30’u metan emisyonlarından kaynaklanıyor. Küresel enerji sektörü metan emisyonlarının %40’ını oluştururken, tarımdan sonra ikinci sırada yer alıyor.
İklim değişikliğiyle mücadele hedefleri ve çabalarına rağmen, enerji sektöründe ağırlıklı olarak fosil yakıtlardan kaynaklanan metan emisyonları 2019’daki rekor seviyesinin hafif altında kalarak 2022’de 135 milyon ton oldu ve rekor seviyeye yakın seyretti.
Metan, hem karbondioksitten daha hızlı dağılıyor hem de daha kısa ömürlü olmasına rağmen karbondioksitten daha güçlü bir seragazı.
Kömür, petrol ve doğalgaz sektörlerinin her biri 40 milyon ton metan emisyonuna yol açtı. Uydu görüntüleri sadece 2022’de petrol ve gaz operasyonlarından kaynaklı 500 “süper salım” olayı tespit ederken, kömür operasyonlarından da 100 metan emisyon salımı belirlendi.
Küresel metan emisyonlarını azaltmak için İskoçya’nın Glasgow kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP26’da birçok ülke Küresel Metan Taahhüdü‘ne imza atmıştı. Katılımcı ülkelerin sayısı 150’ye ulaşırken, bu ülkeler 2030 itibarıyla metan emisyonlarını %30 azaltma taahhüdünde bulunmuştu.
Söz konusu katılımcı ülkeler insan aktivitelerinden kaynaklanan metan emisyonlarının %55’i ve fosil yakıt operasyonlarından kaynaklı metan emisyonlarının da %45’ini oluşturuyor.
