Ekonomik çalkantıların ve ABD’nin iptal ettiği iklim taahhütlerinin damga vurduğu bir yılda Brezilya, küresel ısınmayla mücadelede dünyanın kararlı bir duruş sergilemesi umuduyla, COP30 iklim zirvesiyle bağlantılı üç haftalık etkinlik serisini bugün başlatıyor.
COP30’un başlamasına günler kala Brezilya, Rio, Sao Paulo ve Belem’de iklim etkinlikleri haftasını başlattı. Bugün Rio de Janeiro’da belediye başkanları, valiler ve diğer yerel liderler, bir hafta önce şehrin kanlı suç operasyonlarına karşı yapılan protestoların gölgesinde Yerel Liderler zirvesine katılacak.
Sao Paulo’da bir araya gelen iş dünyası liderleri ise, enerji dönüşümünün finansmanı için daha güçlü politikalar oluşturulması yönünde baskı yapıyor. Yeni yayımlanan açık mektupta hükümetlerden fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiyi geçişte “acil” teşvikler talep edildi.
100 bin şirketi temsil eden 35 grubun mektubunu koordine eden We Mean Business Koalisyonu CEO’su Maria Mendiluce, “Bu, iş gruplarının çok taraflılığın ve hedef artırmanın önemini kabul etmesidir” dedi.
Ülkelerin ve şirketlerin son yıllarda iklim diplomasisine damgasını vuran iyimserliği sürdürmeleri zor olabilir. Günümüzde küresel iş birliği, jeopolitik gerginlikler ve çok sayıda savaşın ortasında durgunlaşmış halde. ABD’nin düzensiz vergi tarifeleri dünya çapında ekonomik istikrarı altüst ederken, temiz enerji politikası ve iklim bilimi konusundaki geri adımları yatırımcıları sarstı. Yenilenebilir enerji maliyetleri fosil yakıtların altına düşerken, birçok ülke gıda güvencesi veya yapay zeka geliştirme gibi birbiriyle yarışan hedefler arasında gidip geliyor.
Yine de iş dünyası liderleri, temiz enerji politikalarını önceliklendirmeyi hâlâ önemsiyor. İspanyol Yeşil Büyüme Grubu Başkanı Gonzalo Sáenz de Miera, “Bu, güçlü bir iş anlayışı sunuyor ve enerji güvenliği ile rekabet gücünü garanti ediyor” dedi.
Yağmur Ormanları Zirvesi
Brezilya’nın bu yılki ev sahipliği, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadeleyi taahhüt eden Birleşmiş Milletler anlaşmasını ilk kez imzaladığı Rio Dünya Zirvesi’nin 33. yıl dönümüne denk geliyor.
Zirve o zamandan bu yana zengin ve yoksul ülkeleri bilim insanları ve sivil toplum kuruluşlarıyla bir araya getirerek iklim tehdidine karşı mücadele eden çok taraflı büyük bir foruma dönüştü. Her ne kadar karbon emisyonlarındaki artışı durdurmada şimdiye kadar başarısız olsa da artış hızı yavaşladı. Anlaşmanın imzalanmasından bu yana atmosfere sanayi dönemi emisyonlarının yaklaşık %40’ı salındı. Her yıl düzenlenen zirveye katılan liderler genellikle ülkelerinin taahhütlerini teyit ederken, iklim krizinde sorumluluğu birbirlerinin üzerine atıyorlar.
Zirveye katılacak lider sayısı da son 5 senedeki konferanslara kıyasla düşüş gösterebilir. Brezilya’nın Amazon kenti Belem’de 6-7 Kasım tarihlerinde yapılacak liderler zirvesi için cumartesi günü itibarıyla “60’tan az” liderin Brezilya Devlet Başkanlığı’na katılımını onayladığı bildirildi. Geçtiğimiz yıl Bakü’de düzenlenen COP29’a 80’den fazla lider katılırken, daha önce Dubai, Şarm El-Şeyh ve Glasgow’da düzenlenen üç zirveye 100’den fazla lider katılmıştı.
Yanı sıra, 10-21 Kasım tarihleri arasında Belem’de düzenlenecek ana zirveye, yakın geçmişteki COP’lara kıyasla daha az sayıda kişinin kayıt yaptırdığı görüldü. BM’nin ön verilerine göre, Belem’deki otel kapasitesinin sınırlı olması ve oda fiyatlarının yüksek olması nedeniyle 8 Ekim itibarıyla zirveye yalnızca 12.200 kişi kayıt yaptırdı. Geçtiğimiz yıl Bakü’de düzenlenen COP29’a 54 binden fazla kişi katılırken, Dubai’deki COP28’e yaklaşık 84 bin kişi katılmıştı. Brezilya ise daha önce yaptığı açıklamada 45 binden fazla katılımcı beklediğini açıklamıştı.
COP30, uygun fiyatlı konaklama bulmakta zorlanan ülkeler arasında aylarca endişeye neden oldu ve bazıları çareyi delege sayısını azaltmakta bulmuştu. Brezilya ise, lokasyon olarak Belem’in seçilmesinin amacının yerli toplulukları müzakerelerin merkezine koymak olduğunu belirtmişti.
Yerli liderleri ve aktivistleri taşıyan bir filo, Amazon Nehri’nden Belem’e doğru yol alıyor. Gruplar, bu hafta sonuna doğru dünya liderlerine bir dizi koruma talebi sunmayı hedefliyor. Konferans sırasında çok sayıda yerli grup, şehrin etrafındaki yağmur ormanlarında kamp kurmayı planlıyor.
