Azerbaycan’daki COP29 iklim değişikliği müzakerelerinin üst düzey bir yetkilisi, potansiyel fosil yakıt anlaşmalarını tartışmayı amaçlayan bir toplantı düzenlemek için zirvedeki rolünü kullandı.
BBC’nin haberine göre, gizli bir kayıtta, Azerbaycan’ın COP29 ekibinin üst düzet yetkilisi Elnur Soltanov, potansiyel yatırımcı kılığında bir kişiyle devlet petrol ve gaz şirketindeki “yatırım fırsatlarını” tartışırken görülüyor.
Soltanov, “Geliştirilecek çok sayıda gaz sahamız var” derken, iklim müzakerelerinden sorumlu BM organının eski şefi Christiana Figueres BBC’ye Soltanov’un eylemlerinin “tamamen kabul edilemez” olduğunu söylerken, COP sürecine “ihanet” olarak niteledi.
Soltanov, COP29’un Yönetim Kurulu Başkanı olmasının yanı sıra aynı zamanda Azerbaycan Enerji Bakanı yardımcısı ve Socar’ın yönetim kurulunda yer alıyor. Azerbaycan’ın COP29 ekibi şu ana kadar sorulara yanıt vermedi.
ABD rakamlarına göre petrol ve gaz, Azerbaycan’ın toplam ekonomisinin yaklaşık yarısını ve ihracatının %90’ından fazlasını oluşturuyor.
COP29 Pazartesi günü Bakü’de başlayacak. Zirvede hükümetler iklim değişikliğini nasıl sınırlandıracaklarını ve halihazırdaki etkilerine nasıl uyum gösterecekleri ele alınacak.
BBC’ye insan hakları örgütü Global Witness‘ın hazırladığı belgeler ve gizli video kayıtları gösterildi. Videoda, enerji konusunda uzmanlaşmış hayali bir Hong Kong yatırım firmasının başkanı kılığında bir kişinin COP29 ekibine ulaştığı anlaşılıyor.
Şirketin COP29 zirvesine sponsor olmakla ilgilendiğini ancak karşılığında Azerbaycan’ın devlet enerji şirketi Socar’daki yatırım fırsatlarını tartışmak istediğini söyledi. Soltanov ile online bir toplantı ayarlandı.
Toplantı sırasında Soltanov, potansiyel sponsora konferansın amacının “iklim krizini çözmek” ve “hidrokarbonlardan adil, düzenli ve hakkaniyetli bir şekilde uzaklaşmak” olduğunu söyledi. Petrol ve gaz şirketleri de dahil olmak üzere herkesin “çözüm getirebileceğini” çünkü Azerbaycan’ın “kapılarının açık” olduğunu ekledi. Ancak petrol ve gaz da dahil olmak üzere anlaşmalara ilişkin tartışmalara da açık olduğunu vurguladı.
Başlangıçta Soltanov, potansiyel sponsorun Socar’ın dahil olduğu bazı “yeşil dönüşüm projelerine” yatırım yapmakla ilgilenebileceğini öne sürdü, ancak daha sonra yeni boru hattı altyapısı da dahil olmak üzere Azerbaycan’ın gaz üretimini artırma planlarıyla ilgili fırsatlardan bahsetti.
Kayıtta Soltanov, “Kurulabilecek çok sayıda ortak girişim var. Socar, Asya dahil tüm dünyada petrol ve gaz ticareti yapıyor” dedi. Soltanov daha sonra doğal gazı “geçiş yakıtı” olarak tanımladı ve şunu ekledi: “Belki de sonsuza kadar belli miktarda petrol ve doğal gaz üreteceğiz.”
BM iklim bilimi organı Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, 2050 ve sonrasına kadar petrol ve doğalgazın rol oynayacağını kabul ediyor. Ancak “yeni petrol ve gaz sahalarının geliştirilmesinin ısınmanın 1,5 derece ile sınırlandırılmasıyla bağdaşmadığını” da ekliyor.
Soltanov, potansiyel sponsora şunları söyleyerek, görüşmelerin başlatılmasına yardımcı olmaya istekli görünüyordu: “Görüşmeleri başlatabilmeleri için ekibiniz ve onların ekibi (Socar) arasında bir iletişim kurmaktan memnuniyet duyarım.”
Birkaç hafta sonra sahte Hong Kong yatırım şirketi bir e-posta aldı; Socar, bu görüşmeyi ilerletmek istedi.
COP sürecinin bir parçası olarak iş anlaşmaları yapmaya kalkışmak, bir COP yetkilisinden beklenen davranış standartlarının ciddi bir ihlali olarak yorumlanıyor. Bu müzakerelerin, daha fazla satış değil, iklim değişikliğinin temel nedeni olan fosil yakıtların dünyadaki kullanımının azaltılmasıyla ilgili olması gerekiyor.
