Trilyon dolarlık “Kuşak ve Yol Girişimi” (BRI) kapsamında temiz enerjiye yatırım yapması beklenen Çin’in, gelecek dönemde Türkiye’de yenilenebilir enerji sektörüne ilgisinin artacağı öngörülüyor.
Kuşak ve Yol Girişimi(Belt and Road Initiative-BRI) kapsamında denizaşırı ülkelerde temiz enerji projeleri için önemli miktarda finansmanı harekete geçireceği düşünülen Çin’in, Türkiye’de gelecek dönemde en fazla yatırım yapacağı alanlardan birinin yenilenebilir enerji sektörüolabileceği belirtiliyor.
AA’nın haberine göre bu yıl 25-27 Nisan tarihleri arasında BRItarafından ikincisi düzenlenecek Uluslararası İşbirliği için Kuşak ve Yol Forumu’na 40 üst düzey yetkilinin katılımı öngörülürken, Türkiye’den de bir heyetin forumda bulunması bekleniyor.
Bu yılki forumda BRI’nin ilk beş yılının değerlendirilmesi ve gelecek beş yıla yön verecek stratejilerin belirlenmesi planlanıyor. BRI yatırımlarının kalitesi, iklim değişikliğinin etkileri ve “yeşil” yatırımlar forumun odak konuları olarak sıralanıyor.
Enerji sektörü Çin’in denizaşırı yatırımlarının merkezini oluştururken, Çin’in iki kamu bankasının 2013-2018 yılları arasında BRI ülkelerindeki enerji projelerine yaptığı yatırımlar 186,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Çin’in Türkiye’deki Yenilenebilir Enerji Yatırımları 600 Milyon Dolar
Bu yatırımlarda aslan payını kömür projeleri oluşturuyor. 728 gigavat yenilenebilir enerji kapasitesiyle dünyada yenilenebilir enerji lideri Çin’in, trilyon dolarlık BRI finansmanıyla ilgili ülkelerdeki enerji yatırımlarının iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu hale gelmesinde liderlik etmesi bekleniyor.
Çin’in küresel iklim değişikliği politikaları doğrultusunda BRI ülkelerindeki yatırımlarını karbonsuzlaştırarak önemli miktarda finansman kaynağı sunması bekleniyor. Ülkenin Türkiye’de yenilenebilir enerji sektörüne şu ana kadar yaptığı yatırım 600 milyon dolar seviyesinde bulunuyor.
Çin’in BRI politikaları kapsamında, Türkiye’de gelecek dönemde en fazla yatırım yapabileceği alanlardan birinin yenilenebilir enerji sektörü olabileceği öngörülüyor.
“Ciddi Bir Küresel Sürecin İçerisindeyiz”
Bilkent Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Görevlisi Bengisu Özenç, BRI’nın bir lojistik altyapı projesi gibi görülmesine rağmen ilgili ülkeleri küresel sisteme entegre edecek bir dönüşüm projesi olduğunu söyledi.
Türkiye’nin, girişimin Avrupa’ya geçişini kolaylaştıracak ülke konumunda bulunduğuna dikkati çeken Özenç, “Türkiye bu yüzden girişim için çok önemli. BRI kapsamındaki yatırımlar altyapı projeleri olduğu için girişimin sürdürülebilirlik ayağı da önemli bir tartışma konusu. Altyapı projeleri, çevreyi ciddi oranda etkilediği için önümüzdeki dönemde bu girişim kapsamında ilgili tüm yatırımların ülkelerin sürdürülebilirliğini de etkileyeceğini görüyoruz. Bu yüzden aslında ciddi bir küresel sürecin de içerisindeyiz.” değerlendirmesinde bulundu.
“Çin, Türkiye’yi Üretim Üssü Olarak Kullanabilir”
Özenç, diğer yandan Çin’in yenilenebilir enerji yatırımlarında lider pozisyonda olduğunu anımsatarak, BRI ile Çin’in bu alandaki dönüştürücü etkisinin görülebileceğini anlattı.
Türkiye’nin de yenilenebilir enerjide yüksek teknoloji üretmeyi hedeflediğini aktaran Özenç, şöyle devam etti: “Türkiye’nin yenilenebilir enerji ekipmanlarında bir üretim üssü olabilmesi için bu konunun bir sanayi üretim politikası olarak ele alınmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Ülke olarak yüksek teknoloji ürünleri üretmeyi hedefliyoruz ve yenilenebilir enerji ekipmanları bu anlamda ciddi fırsatlar sunuyor. Çin’in de Türkiye’yi önemli bir üs olarak kullanabileceğini düşünüyorum. Türkiye’nin ciddi bir sanayi üretim tecrübesi var ve aslında bu durum Çin için de önemli bir fırsat sunuyor. Çin ve Türkiye’nin özellikle güneş enerjisi ekipmanlarında hatırı sayılır bir alışverişi söz konusu ama bu ilişkinin bir sanayi işbirliğine dönüştürülmesi gerekiyor”.
“Türkiye’nin Çin ile İşbirliğinin Güçlendirilmesini Bekliyoruz”
Çin merkezli düşünce kuruluşu Greenovation Hub’ın BRI Araştırmacısı Li Xiulan da Türkiye ve Çin arasında 2015’te imzalanan protokol kapsamında, iki ülkenin altyapı, enerji, iklim değişikliği, ulaşım ve kültürel işbirliği konularında politika desteği sunmasının kararlaştırıldığını anımsattı.
Li, protokolün imzalanmasını takiben işbirliği stratejisi ve buna bağlı bir yol haritası hazırlanması için üst düzey görüşmeler gerçekleştirildiğini belirterek, şöyle konuştu: “Türkiye Cumhurbaşkanı’nın katıldığı ve konuşma yaptığı birinci ‘Kuşak ve Yol Uluslararası İşbirliği Forumu’ iki yıl önce gerçekleşti. 2018 yılında Çin ve Türkiye cumhurbaşkanları arasında gerçekleşen görüşmelerde karşılıklı işbirliğinin güçlendirilmesi ve BRI’nın ‘Koridorun Ortası Girişimi’ ile ilişkilendirilmesi konuları ele alındı. İkinci forum kapsamında, Türkiye’nin Çin ile işbirliğinin güçlendirilmesini bekliyoruz.”
