Dünya Bankası Başkanı Jim Yong Kim, Kosova e Re Linyit Yakıtlı Termik Santralı’nın yenilenebilir enerji fiyatlarıyla rekabet edemediğini belirtti. Başkan, Dünya Bankası listelerinde yer alan son kömür projesini terk ettiklerini geçtiğimiz çarşamba günü Endonezya’nın Bali adasında gerçekleşen bir etkinlikte duyurdu.
Haber: Gülce Demirer
Endonezya’nın Bali adasının bir belediye binasında, 10 Ekim’de düzenlenen sivil toplum politika forumu etkinliği çerçevesinde konuşma yapan Dünya Bankası Başkanı Jim Yong Kim, Kosova’nın sivil toplum temsilcilerinin bankanın Kosova e Re Linyit Yakıtlı Termik Santralı’na kredi vermeye devam edip etmeyeceğini sormasının ardından, Balkanlar’da kömür santralı ile ilerleyemeyeceklerine dair kesin bir karar verdiklerini dile getirdi.
Geçtiğimiz Haziran ayında Dünya Bankası yetkililerinin Kosova’nın enerji krizini çözmek için daha ucuz seçenekleri olduğu gerekçesiyle kömür santralındaki projeyi reddettiği yönünde söylentilerin olduğu belirtiliyordu. Çarşamba günü Kim, tüzükleri tarafından en düşük maliyetli seçeneğe gitmeleri gerektiğini ve yenilenebilir enerjinin artık kömür maliyetlerinin altına düştüğünü belirtti.
2015 yılında Kosova hükümeti yeni kömür santralını inşa etmek için Dünya Bankası ve ABD şirketi ContourGlobal ile bir anlaşma imzaladığını duyurmuştu. Geçtiğimiz ay Kosova Başbakanı Ramush Haradinaj, inşaatın bir yıl içinde de başlayacağını belirtmişti. Kosova hükümeti için uzun zamandır bir altyapı projesi olarak bakılan projenin finansmanını sağlayan bankanın geri çekilmesinin ne gibi sonuçlar doğuracağı bilinmiyor.
Kosova Sürdürülebilir Kalkınma Sivil Toplum Birliği (KOSID) kurucu üyesi Dajana Berisha konu ile ilgili yaptığı açıklamada, “Çalışmalarımızın haklı olduğunun kanıtlanmış olmasından mutluluk duyuyoruz. Ancak önümüzdeki süreçte bizi başka bir savaş bekliyor çünkü hükümetin projeye destek verip vermeyeceğini ya da yatırımcılardan destek alıp almayacağını bilmiyoruz” dedi.
2013 yılında Dünya Bankası “istisnai durumlar” dışında yeni kömür projelerini desteklememek adına kredi politikalarını revize etmişti. Kosova e Re, bankanın desteklediği tek kömür projesi olmuştu.
Yıllarca süren savaş ve yavaş kalkınma süreci Kosova’yı, tek kaynağı olan linyite yönlendirmişti. Başkent Priştine’nin hemen dışında yer alan, Tito döneminde kurulmuş iki elektrik santralının, arızalanma ve neden olduğu hava kirliliği gibi sebeplerden dolayı çok kötü durumda olduğu belirtiliyor.
Dünya Bankası’nın Kosova’daki kömür sektörüne katılımı bir süredir tartışmalı bir konuydu. 2016 yılında Climate Home News, bankanın, kömür madeninin genişletilmesini sağlamak için köylüleri evlerinden zorla çıkartarak kendi kurallarını ihlal ettiğini belirten bir belgeyi raporlamıştı.
