COP31’de düzenlenen basın toplantısında fosil yakıtlardan çıkış planını duyuran farklı ülkelerden bakanlar, COP31’in fosil yakıtlardan uzaklaşma mesajı vermesini talep etti.
YAZI: Bulut BAGATIR
Zirvenin son gününde açıklamalarda bulunan dünyanın farklı bölgelerinden gelen ülkeler COP31’in nihai anlaşmasında fosil yakıtlardan çıkış kararının yer alması gerektiğini savundu. Dün öğleden sonra yayımlanan COP31’in Çerçeve Kararı’nın ikinci taslak metni zirvedeki müzakerelere dair tartışmaları daha da alevlendirmişti. Yeni taslak metinde, ilk metinde yer alan ve her yıl müzakerelerde ülkeleri derinden bölen bir konu olan fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik atıflar yer almamıştı.
Basın toplantısının açılışında konuşan Hollanda İklim ve Yeşil Büyüme Bakanı Stientje van Veldhoven, fosil yakıtlardan uzaklaşma planlarındaki ivmeye dikkat çekerken şöyle konuştu: “Bu dönüşümün arkasında gerçek bir hedef ve gerçek bir enerji görüyoruz. Burada, COP31’de olanlara bakın: Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya dair düzenlenen yaklaşık 100 etkinlik var. Fosil yakıtlardan çıkış için ulusal planını hazırlamış veya açıklamakta olan yaklaşık 25 ülke var. Geçen yılki COP’ta bu sayı sıfırdı; altı ay önce Santa Marta’da süreci başlattığımızda ise bir tane vardı. Bu çok büyük bir ilerleme. Ama mesele yalnızca rakamlar, stratejiler ya da yol haritaları değil; ülkelerin enerji bağımlılığını sona erdirmek için ulusal düzeyde harekete geçmesi.”
60’a yakın ülke, geçtiğimiz Nisan ayının sonunda fosil yakıtlardan kademeli çıkışa ilişkin Kolombiya’daki türünün ilk örneği olan zirveyi katılmış ve vaatleri eyleme dönüştürmeye yönelik yol haritalarını ele almıştı. İlk zirve Kolombiya ve Hollanda ortaklığında düzenlenmişti. İkinci zirve ise Mayıs 2027’de İrlanda ve Tuvalu liderliğinde düzenlenecek.
COP31’deki toplantıda Hollandalı bakan Stienje van Veldhoven’dan sonra söz alan Brezilya’nın üstlendiği COP30’un İcra Direktörü Ana Toni, COP30 Başkanlığı’nın, bu kadar çok ülkenin ulusal yol haritasına sahip olmasından büyük memnuniyet duyduğunu söyledi ve şöyle devam etti: “Bu, durmayacak bir hareket. Hepimiz buradayız, çok sayıda etkinlik var. Başkan Lula çok güçlü bir mesajla geldi ve Santa Marta sürecine gelecek bir yıl Brezilya’da ev sahipliği yapma teklifimizi de iletti.”
Vanuatu’nun İklim Değişikliği Bakanı Ralph Regenvanu ise, Tuvalu’daki ikinci fosil yakıtlardan uzaklaşma konferansını dört gözle beklediklerinden bahsederken, “Bütün Güney Pasifik, dünyada fosil yakıt çıkarımından arınmış en geniş alan olmayı sürdürüyor. Bu statüyü korumayı umuyoruz. Yol haritalarımızı en kısa sürede sunacağız. Topluluğun büyüdüğünü görmeyi bekliyoruz. Elbette, hayatta kalabilmemiz için uluslararası toplumun taahhütlerine de ihtiyacımız var” dedi.
“Yenilenebilir Enerji Bizi Bağımsız Kılıyor”
Almanya Federal Çevre Bakanı Carsten Schneider, bu COP’ta “fosil yakıt” sözcüğünün kullanılmasını istemeyenler olduğunu aktardı. “Bundan çok para kazananlar var. Fosil yakıtlar, iklimimizdeki korkunç sorunların nedenidir. Bu yüzden Almanya fosil yakıtları kademeli olarak bırakmaya karar verdi” derken, Almanya’nın yol haritasını üç ay önce New York’ta sunduğunu hatırlattı ve ekledi: “Bu bizim bağımsızlık bildirgemiz. Yenilenebilir enerji bizi bağımsız kılıyor. Ekonomi için iyi, dünya için iyi.”
İsviçre Çevre Bakanı Albert Rösti, ülkesinin dekarbonizasyon çabalarını sürdürdüğünü teyit ederken, İsviçre’nin stratejisindeki tüm tedbirlerin kapsamlı bir derlemesini sunacaklarını söyledi. Rösti aynı zamanda Çerçeve Karar metninde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ve bir yol haritasına atıf yapılmasını talep etti. Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut da Santa Marta’da Fransa’nın her fosil yakıt için net çıkış tarihleri içeren bir yol haritası yayımlayan ilk ülke olduğunu hatırlatırken, “Kömür için 2030, petrol için 2045, fosil gaz için 2050 tarihini belirledik. Bu kadar çok ülkenin katıldığını görmek beni çok mutlu ediyor ama çok daha fazlası gerekiyor. Konuşmaktan eyleme geçmenin yolu, bunu ulusal programlamamıza koymaktan geçiyor. Bugün COP’un son günü. Bu iddiayı COP kararına yansıtmak için çabalarımızı artırmamız gerekiyor. Temiz elektrifikasyon ve bilime dayalı, fosil yakıtlardan uzaklaşma istiyoruz. İnsanların bizden beklediği bu, burada olma nedenimiz bu” dedi.
Guatemala’nın Çevre Bakanı Edwin Castellanos 2035’e kadar %80 yenilenebilir enerjiye ulaşma yolunda ilerlediklerinden bahsetti. Castellanos, Orta Amerika’nın küçük ülkelerinin iklim krizine neredeyse hiç katkıda bulunmadığını ancak kuraklıklar, fırtınalar ve aşırı hava olayları yoluyla etkilerin çok büyük bir kısmına kendilerinin maruz kaldığını ifade ederken şöyle devam etti: “Hikâyeyi doğru yerine oturtmanın, bu büyük soruna yol açan ve tüm ülkelerimizde can kaybına neden olan fosil yakıt tüketiminden uzaklaşmanın zamanı geldi.”


