• Türkiye’de İklim Değişlikliği Algısı
  • Bir Buçuk Derece
  • Kömür Masalları
  • Hakkımızda
  • Künye
  • İletişim
İklim Haber
  • Politika
  • Ekonomi
  • Bilim
  • Afetler
  • Analiz
  • Climate News
  • Raporlar
  • COP31 Haberleri
No Result
View All Result
İklim Haber

“Dünya, Petrol Mafyasının Rehinesi”

by Haber Merkezi
19 Kasım 2026
in Politika
Reading Time: 5 mins read
A A
petrol
Facebook'ta paylaşLinkedin'de paylaşWhatsapp'ta paylaş

COP31 İklim Zirvesi son günlerine girerken, kritik konularda uzlaşma sağlanamadı. Bu arada 30 ülke, BM müzakere sürecinden bağımsız olarak fosil yakıtların aşamalı olarak terk edilmesini öngören yeni bir anlaşma oluşturmak üzere harekete geçerken, bu ülkelerden biri olan Panama’nın Çevre Bakanı, “Dünya petrol mafyasının rehinesi durumunda” yorumunda bulundu.

Birleşmiş Milletler (BM) COP31 İklim Zirvesi’nin son günlerine girilirken, Panama Çevre Bakanı, önemli meselelerin hâlâ çözüme kavuşmadığını belirterek, dünyanın petrol mafyası tarafından rehin alındığı uyarısında bulundu.

Ülkelerin COP31’de, Paris Anlaşması’nda hedeflenen 1,5 derecelik küresel ısınma sınırının aşılması sorunuyla nasıl mücadele edileceği ve konferansın fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiğini kabul edip etmeyeceği gibi kritik konuları çözmek için yalnızca iki resmi müzakere günü kaldı.

Avustralya’nın müzakere başkanlığı ve Türkiye’nin ev sahipliğinde, çarşamba akşamı bakanların katıldıkları bir “divan” toplantısı düzenlendi. Adını Osmanlı İmparatorluğu’nda meclis ya da danışma kurulu anlamında kullanılan “divan”dan alan toplantının amacı, olası sonuç metninin revize edilmiş taslağı üzerinde ilerleme sağlamak ve uzlaşmazlık yaşanan konularda ortak noktalar bulmaktı.

Ancak iklim finansmanı, fosil yakıt sektöründe çalışanların temiz ekonomiye geçiş sürecinde yeni istihdam olanaklarına kavuşmasını sağlayacak “adil geçişin” nasıl güvence altına alınacağı ve yoksul ülkelerin aşırı hava olaylarının etkilerine uyum sağlamalarına nasıl yardımcı olunacağı gibi konularda taraflar arasındaki önemli görüş ayrılıkları sürüyor.

Pazartesi günü yayımlanan ilk “kapsamlı karar” taslağı, “fosil yakıtlardan uzaklaşma” gibi bazı maddelerin iki haftalık müzakerelere katılan yaklaşık 200 ülkenin bir kısmı tarafından tartışmalı bulunduğu 144 ayrı başlık içeriyordu. Avustralya’nın taslak metne “her şeyi” dahil etme yaklaşımının müzakerelerin uzamasına yol açabileceği yönünde endişeler bulunurken, yeni bir taslağın perşembe sabahı yayımlanması bekleniyor.

“Petrolcüler Olmadan Yaşayamayız Sanıyoruz”

“Divan” toplantısından bir uzlaşma çıkması beklenmiyordu. Ancak müzakereciler Guardian’a, ülkelerin uzlaşma sağlamak amacıyla birlikte çalıştığını söyledi. Buna rağmen iklim aktivistleri, zirveden çıkacak sonucun yetersiz kalmasından endişe duyuyordu.

COP31’de BM sürecinden ayrı olarak yeni bir fosil yakıt anlaşması oluşturmak üzere artık 30 ülkenin imza attığını duyurduğu basın toplantısında konuşan ve çok sert yorumlarda bulunan Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, dünyanın petrol mafyası tarafından rehin alındığını belirterek şunları söyledi: “Bizi kaçıranlara âşık olmuş durumdayız. Petrolcülere bayılıyoruz. Onlarsız yaşayamayacağımızı düşünüyoruz. Üstelik o kadar zekiler ki, yaptıklarının bizim iyiliğimiz için olduğuna bizi ikna ettiler.”

Müzakerelerde çok sayıda gelişmekte olan ülkenin ve binlerce sivil toplum aktivistinin paylaştığı hayal kırıklığını dile getiren Navarro, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bizi kendi iyiliğimiz için işkenceye uğratıyorlar, kendi iyiliğimiz için gezegenimizi yok ediyorlar. Bize yardım etmek için doğayı tahrip ediyorlar ve karşılıksız, sonsuz, sınırsız, ölçüsüz bir sevgi talep ediyorlar. Biz de o kadar aptalız ki, bütün bunlara inanıyoruz.”

İklim Finansmanı ve Adil Geçiş Konularında Tepkiler Sürüyor

İklim ve enerji üzerine Afrika merkezli bir düşünce kuruluşu olan Power Shift Africa’dan Mohamed Adow, zengin ülkeleri gelişmekte olan ülkelerin aşırı hava olaylarına uyum sağlamasına yönelik fona “kırıntılar” sunmakla suçladı. Fona şu ana kadar yalnızca 50 milyon dolar taahhüt edilirken, geçen yıl bu miktar 135 milyon dolardı.

“Adil geçiş mekanizması” konusunda da öfke vardı. Bu mekanizma, gelişmekte olan ülkelerin yüksek karbonlu sektörlerde çalışan işçilerin yeniden eğitim almalarını veya desteklenmelerini sağlarken yeni gelişen yeşil sektörleri büyütmelerine de yardımcı olmayı amaçlıyor.

Yoksullukla mücadele, insan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve iklim adaleti alanlarında çalışan uluslararası bir sivil toplum kuruluşları federasyonu olan ActionAid ABD’nin politika ve kampanyalar direktörü Brandon Wu ise “Uyum finansmanı ve adil geçiş konusunda, önceki COP’lara kıyasla büyük gerilemeler yaşandığını görüyoruz. Her iki konuda da engelleyici tutumun başını Avrupa Birliği çekiyor” dedi.

Nisan ayında fosil yakıtların aşamalı olarak terk edilmesi konusunda Santa Marta’da düzenlenen görüşmelere öncülük eden, Kolombiya’nın eski Çevre Bakanı Irene Vélez Torres ise 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminin %35’inin elektrikten karşılanmasını hedefleyen taahhütten endişe duyduğunu belirtti. En az 60 ülkenin açıkça desteklediği, Çin’in de aralarında bulunduğu daha fazla ülkenin örtük desteğini verdiği düşünülen bu hedefin, elektriğin yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilmesini güvence altına alan hükümler içermesini istiyor.

Alternatif Girişimler COP31’de Aktif Durumda

Öte yandan BM müzakerelerinin yavaş ilerlemesinden duydukları hayal kırıklığıyla bazı ülkeler, COP31’i kendi alternatif girişimlerini ilerletmek için kullanıyor. Velez’in nisan ayında fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda görüşmeler düzenlediği Kolombiya’da hükümet değişmiş olsa da Santa Marta süreci devam ediyor ve bir sonraki toplantıya Tuvalu ev sahipliği yapacak.

Fosil Yakıtların Yayılmasını Önleme Antlaşması Girişimi (Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative) de fosil yakıtları aşamalı olarak terk etmek amacıyla bir “istekliler koalisyonu” oluşturmayı hedefleyen girişimlerden biri. Petrol ve Gazın Ötesi İttifakı da (Beyond Oil and Gas Alliance – BOGA) benzer bir girişim yürütüyor.

Gelecek yıl COP32’ye ev sahipliği yapacak olan Etiyopya ise fosil yakıtların aşamalı olarak terk edilmesinin ötesine geçmek isteyen ülkeler grubuna öncülük ediyor. “Negatif emisyon ülkeleri grubu”, karbon yakalama teknolojileri kullanarak veya ağaçlandırma ve sulak alanlar ile turbalıklar gibi doğal karbon yutaklarını restore ederek atmosfere saldıklarından daha fazla karbonu atmosferden çekmeyi hedefliyor.

“Emisyonları kesmek hayati önem taşıyor, ancak artık tek başına yeterli değil. Sıcaklıkları yeniden düşürebilmek için atmosferden karbonu aktif olarak çekmemiz de gerekiyor” diyen Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) Başkanı Ani Dasgupta, bu yaklaşımın önemine dikkat çekti. Etiyopya’nın BM Büyükelçisi Samuel Addis Alemayehu ise yoksul ülkelerin bu planları hayata geçirebilmesi için mali desteğe ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

İklim Haber'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin
← Tüm COP31 Haberleri
Tags: adil geçişCOP31iklim finansmanıİklim Zirvesipetrol

İlginizi Çekebilir

COP31
Politika

Fosil Yakıt Lobisi COP31’de Atağa Kalktı: “Elektrifikasyonu Artırma Çabaları Fosil Yakıtlara Bağlı”

19 Kasım 2026
halkların iklim zirvesi
Politika

Halkların İklim Zirvesi Tamamlandı

19 Kasım 2026
İklim Haber

  • Türkiye’de İklim Değişlikliği Algısı
  • Bir Buçuk Derece
  • Kömür Masalları
  • Hakkımızda
  • Künye
  • İletişim

No Result
View All Result
  • Politika
  • Ekonomi
  • Bilim
  • Afetler
  • Analiz
  • Climate News
  • Raporlar
  • COP31 Haberleri

Bu web sitesi çerez kullanmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek çerezlerin kullanılmasına izin vermiş oluyorsunuz. Gizlilik ve Çerez Politikamızı ziyaret edin.