1972 yılından beri sivil toplum grupları tarafından UNFCCC’den gelişmeleri ve sivil toplumun sesini aktarmak için Climate Action Network tarafından yayımlanan ECO’nun yeni bülteni yayında.
Halkın sevgili seçilmiş temsilcileri, Antalya’ya hoş geldiniz! Bir dakika, yoksa burada değil misiniz?! Madem hepiniz COP31’e katılmaya zaman ayırmadınız, umarız bu mektubu okumaya birkaç dakikanızı ayırırsınız. Yaşadığımız iklim krizinde ülkelerinizin taşıdığı sorumluluk düşünüldüğünde, en azından bunu yapabilirsiniz.
Sevgili dünya liderleri, özellikle de gelişmiş ülkelerin liderleri, Antalya’ya gelmemeniz utanç verici. Dünyanın dört bir yanındaki milyarlarca insanı ve topluluğu yüzüstü bırakıyorsunuz. Bunların arasında, giderek ağırlaşan iklim krizinin etkileriyle hayatları altüst olan yüz milyonlarca insan da var. Hiçbir suçları olmadığı hâlde sevdiklerinin heyelanlarda sürüklenip gidişine, evlerinin sellerde yıkılışına tanık olmanın acısını yaşayan; temiz su ve solunabilir havadan yoksun oldukları in sağlıklarından olan insanlar.
Sevgili liderler, belli ki daha önemli işlerle meşgulsünüz. O hâlde halkınızda yaşanan son gelişmeleri size aktaralım. Süper El Niño çoktan geldi ve biz hazır değiliz. Gazze’de geçen pazar, zaten yerinden edilmiş 70 binden fazla aile, kumdan bir setin derme çatma çadırlarının üzerine çökmesiyle şiddetli yağışlarda barınaklarını ve eşyalarını kaybetti. Dört kişi öldü. Üçü çocuktu.
Senegal ve Mozambik’te topluluklar son aylarda şiddetli sellerle yıkıma uğradı. Honduras’ta aşırı kuraklık, insanları su kullanımını kısıtlamaya zorladı. Sevgili liderler, bilim insanları süregelen El Niño’nun tarihin en güçlüsü olacağı konusunda sizi uyarmamış mıydı?
Temmuz 2026’da güçlü Noul Tayfunu’nun Çin’i vurmasıyla yüz binlerce insan tahliye edilmek zorunda kaldı. Avrupa’da ise yazın yaşanan aşırı sıcakların yaklaşık 50 bin kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor. Bunlar buzdağının yalnızca görünen yüzü. Üstelik yaşananlar gelişmekte olan ülkelerle sınırlı değil: Hiç kimse 1,5°C sınırını aştığımız bir dünyaya hazır değil.
Ağustos ayında Nepal’i vuran ani sellerin ardından kaybolan 5 binden fazla insan için de sorumluluk hissetmelisiniz. Dayanışma adına verilen boş sözlerden fazlasına ihtiyacımız var: İhtiyaç temelli bir yaklaşıma ilerlerken uyum finansmanı üç katına çıkarılmalı, gelişmekte olan ülkelerin Ulusal Uyum Planlarını uygulayabilmesi için teknoloji transferi yapılmalı ve kapasiteleri geliştirilmeli. Bunlar keyfî talepler değil, buraya gelseydiniz temsil etmeniz gereken zorunluluklar.
Sevgili halkın seçilmiş temsilcileri, bizi yüzüstü bırakmaktan vazgeçin. Hemen harekete geçin.
Kimsenin İstemediği Çıkış
Herkese müjde! COP31 sonunda kesin bir takvimle aşamalı olarak sonlandırmaya razı olduğu bir şey buldu. 11 ve 12 Kasım’da saat 07.00 itibarıyla güvenlik bölgesinden çıkan toplu taşıma seferleri tamamen duruyor. Ne istisna var ne denkleştirme ne de “uygun olduğu durumlarda” şartı.
ECO, keşke fosil yakıtlara da aynı kararlılıkla yaklaşılsa diyor. Ne yazık ki otobüsler giderken başka bir şeyi daha götürüyor: Katılımın tartışılmaz bir hak olduğu ilkesini. Konvoyları ve kendilerine açılan yollarıyla liderlere açıkça ayrıcalık tanınırken, sivil toplum, iklim krizinden en çok etkilenen topluluklar, gençler,
Yerli Halklar, işçiler ve gazeteciler ise kapalı yollar ve geciken otobüslerle farklı muamele görüyor. Mesaj açık: Gün doğmadan konferans alanında olun, yoksa hiç gelmeyin.
ECO açık konuşuyor: Katılım, Başkanlığın işine geldiğinde sunduğu bir lütuf değil. Sistemin temelinde yer lıyor. Sözleşme’nin 4.1(i) maddesi uyarınca Taraflar, sivil toplum kuruluşları dâhil bu sürece “mümkün olan en geniş katılımı” teşvik etmeyi taahhüt etti. Paris Anlaşması’nın 12. maddesi de halkın katılımını ve bilgiye erişimini öngörüyor. Kimse buna “trafik koşullarına bağlıdır” diye bir dipnot eklemedi.
Sonuçlarıyla yaşamak zorunda olan insanların katılımı olmadan alınan iklim kararları genellikle daha zayıf, daha yavaş uygulanır ve daha kolay savuşturulur. Gözlemciler, hükümetlerden hesap sorma ve iklim krizinden en çok etkilenenlerin çıkarları doğrultusunda hareket etmelerini sağlama sorumluluğunu taşır. Müzakere metinlerini izler, rahatsız edici sorular sorar ve verilen sözleri unutmazlar.
Onları salondan çıkarırsanız hesap verebilirlik de onlarla birlikte gider; muhtemelen yürüyerek. Bu yüzden ECO’nun COP Başkanlıklarından birkaç talebi var. Katılımı yalnızca kâğıt üzerinde değil, uygulamada da bir hak hâline getirin. Zirve günleri dâhil oturumların her gününde gözlemcilerin erişimini ve engelli bireyler için erişilebilirliği güvence altına alın. Müzakere salonlarını (ve Yeşil Bölge’yi) açık tutun, barışçıl protesto hakkını koruyun ve sivil toplumu yönetilmesi gereken bir güvenlik riski olarak görmekten vazgeçin.
Katılım bir haktır. Liderler, siz boş yollarınızın keyfini çıkarırken bu alanda bulunmak ve konuşmalarınızın somut adımlarla desteklenmesini sağlamak için aksaklıklara, gecikmelere ve saatler süren yolculuklara katlanmak zorunda kalan herkesi bir düşünün. Biz gelmeye devam edeceğiz.
