Suudi Arabistan ve müttefikleri de dahil olmak üzere petrol devletlerinin şiddetli muhalefeti nedeniyle iklim krizinin temel nedeni olan fosil yakıtlardan yeni taslak metinde de bahsedilmiyor. Ancak 2023 yılında Dubai’de düzenlenen COP28’de imzalanan ve BAE konsensüsü adı verilen paketin parçası olan fosil yakıtlardan uzaklaşma anlaşmasına dair şifreli de olsa yeni bir gönderme var.
COP30’un temel metninin son taslağı yayımlandı. Brezilya başkanlığı, metnin 194 ülkenin tamamının desteğini almasını ve kapanış genel kurulunda kabul edilmesini umuyor.
Cuma günü Türkiye saati ile öğlen saatlerinde yayımlanan ve AB, Latin Amerika ülkeleri ve güçlü iklim eylemi için baskı yapan diğer ülkeler tarafından yoğun şekilde eleştirilen 2. Taslak metne göre son metinde değişen iki önemli kısım şu şekilde:
Suudi Arabistan ve müttefikleri de dahil olmak üzere petrol devletlerinin şiddetli muhalefeti nedeniyle iklim krizinin temel nedeni olan fosil yakıtlardan yine bahsedilmiyor. Ancak 2023 yılında Dubai’de düzenlenen COP28’de imzalanan ve BAE konsensüsü adı verilen paketin parçası olan fosil yakıtlardan uzaklaşma anlaşmasına dair şifreli de olsa yeni bir gönderme var.
Eklenen metinde, ülkelerin iklim planlarını “Birleşik Arap Emirlikleri Mutabakatı gibi kararları dikkate alarak” uygulamaları gerektiği belirtiliyor. Bu pek de büyük bir kazanım gibi görünmeyebilir, ancak BM iklim metinlerinin jargonlarla dolu dünyasında önemli bir kazanım olarak görülüyor. Yeni metinde ayrıca, 2026 yılında konuya ilişkin üst düzey bir toplantı düzenlenmesi öngörülüyor ki bu, ilerlemenin devamı açısından önem taşıyor.
İkinci önemli konu ise uyum finansmanı. Bu finansman, insanları aşırı hava olaylarının etkilerinden korumak için sağlanan bir fon türü ve savunmasız ülkeler için hayati önem taşıyor. Burada sadece iki kelimenin eklendiği anlaşılıyor: “En az.”
Yeni metinde şöyle deniyor: COP30, “2035 yılına kadar uyum finansmanının en az üç katına çıkarılması için çaba gösterilmesi çağrısında bulunuyor.” Metinde ayrıca, uyum finansmanının, geçen yıl COP29’da kararlaştırılan ve gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere sağlanacak yıllık 300 milyar dolarlık finansmanın bir parçası olduğu da açıkça belirtiliyor. Birçok gelişmekte olan ülke uyum finansmanının buna ek olmasını talep ediyordu.
Ülkelerin nasıl tepki vereceği genel kurul başladığında anlaşılacak ancak iklim krizinde en az katkısı olan yoksul ülkelerin özellikle finansman kararına tepki vermesi bekleniyor.
Gelişmekte olan ülkeler, uyumun, sadece COP’un merkezinde kullanılan bir kelime olmadığını, aksine hayatta kalmak için gerekli bir mekanizma olduğunu savunuyor.
