WMO’nun COP29’da yayımladığı raporu, 2024’ün ilk 9 ayında küresel ortalama yüzey hava sıcaklığının sanayi öncesi ortalamanın 1,54 derece üzerinde olduğunu ortaya koydu. 2024’ün ise en sıcak yıl olma yolunda olduğu aktarıldı.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 29. Taraflar Konferansı (COP29) kapsamında “2024 İklim Durumu Güncellemesi” başlıklı raporunu yayımladı.
Raporda, “Ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey hava sıcaklığı, (sıcaklık artışına neden olan) El Nino hava olayının da etkisiyle sanayi öncesi ortalamanın 1,54 derece üzerindeydi. 2024 yılı, küresel ortalama sıcaklıkların uzun süreli yüksek aylık seviyelerinin ardından kayıtlardaki en sıcak yıl olma yolunda” ifadesi kullanıldı.
Atmosferde sürekli artan seragazı seviyeleri nedeniyle iklim değişikliğinin hızla artan etkisine karşı bir kez daha “teyakkuza geçilmesi” uyarısı yapılan raporda, 2015-2024 döneminin kayıtlardaki en sıcak on yıl olacağı bildirildi.
Raporda, “Buzul kaybı, deniz seviyesinin yükselmesi ve okyanusun ısınması hızlanıyor. Aşırı hava koşulları dünya genelindeki topluluklara ve ekonomilere zarar veriyor. Aşırı hava ve iklim olayları büyük ekonomik ve insan kayıplarına yol açıyor. Hava ve iklim aşırılıkları sürdürülebilir kalkınmayı genel olarak etkiledi, gıda güvensizliğini kötüleştirdi ve yerinden edilme ile göçü artırdı” ifadeleri kullanıldı.
Tehlikeli sıcaklıkların milyonlarca insanı etkilediği kaydedilen raporda, yoğun yağışın, sellerin ve tropikal siklonların büyük can kayıplarına ve hasara neden olduğuna işaret edildi.
Bazı bölgelerdeki sürekli kuraklık durumunun, El Nino’nun etkisiyle daha da kötüye gittiği belirtilen raporda, seragazı seviyelerinin 2023’te rekor seviyelere ulaştığı ve 2024’te de benzer seviyelerde olmaya devam ettiği kaydedildi.
Raporda, dünyanın, seragazı salımlarını azaltarak küresel ısınmayı sınırlamayı hedefleyen küresel Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmanın uzağında olduğu da yer aldı.
2023’te okyanus ısısının kayıtlardaki en yüksek seviyede olduğu hatırlatılan raporda, elde edilen ön verilerin 2024’ün de benzer seviyelerde devam ettiğini gösterdiğine dikkati çekildi.
“Değişen İklim Koşullarını İzleme ile Anlama Yeteneği Güçlendirilmeli”
Raporda görüşlerine yer verilen BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “İklim felaketi sağlığı vuruyor, eşitsizlikleri artırıyor, sürdürülebilir kalkınmaya zarar veriyor ve barışın temellerini sarsıyor. Bundan en çok etkilenenler savunmasız insanlar” ifadelerini kullandı.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise bu yıl ortalama ısınma geçici olarak 1,5 dereceyi aştığı için Paris Anlaşması’nın uzun vadeli küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 2 derecenin çok altında tutma hedefinin karşılanamadığını vurguladı.
Saulo, “1,5 derecenin altında veya üstünde bir ısınma seviyesi, küresel ısınmanın her ek artışı iklim uçlarını, etkilerini ve risklerini artırır. Bu yıl dünyanın farklı bölgelerinde gördüğümüz rekor kıran yağışlar ve seller, hızla yoğunlaşan tropikal siklonlar, ölümcül sıcaklıklar, amansız kuraklık ve şiddetli orman yangınları ne yazık ki yeni gerçekliğimiz ve geleceğimizin habercisi” değerlendirmesinde bulundu.
Acilen seragazı emisyonlarını azaltma, değişen iklim koşullarını izleme ile anlama yeteneğini güçlendirme çağrısında bulunan Saulo, iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarıyla mücadele için “Herkes İçin Erken Uyarılar” girişiminin önemine işaret etti.
