Gelişmiş ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla yoksul ülkelere vermeyi taahhüt ettiği 100 milyar dolarlık yardım hedefine ulaşıldı. Ancak hedef 2 yıl gecikti. İklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkeler söz konusu finansman hedefinin yukarıya çekilmesini talep ediyor…
2009 yılında gelişmiş ülkeler 2020’den itibaren iklim değişikliği kaynaklı gittikçe kötü bir hal alan felaketler için daha yoksul ülkelere 100 milyar dolar aktaracaklarına dair söz vermişlerdi. OECD’nin yeni raporuna göre bu ülkeler 2022 yılında ilk defa hedeflerine ulaşarak diğer ülkelere 115,9 milyar dolar aktardı. Ancak 100 milyar dolar gelişmekte olan ülkelerin iklim hedeflerine ulaşabilmeleri ve toplumlarını aşırı hava olaylarından koruyup temiz enerjiye yatırım yapabilmeleri için gereken trilyonlarca dolardan kat be kat daha az bir miktara denk düşüyor.
Öte yandan söz konusu eksik 100 milyar doları siyasi bir sembol haline getirmeye başladı bile. BM’de son yapılan iklim toplantılarında bazı gelişmekte olan ülkeler taahhüt edilen finansal yardımın aktarılmaması durumunda karbon emisyonlarında daha hızlı bir kesintiye gitmelerinin kabul edilemeyecek bir durum olduğunu açıkladılar.
“Kredi Vermek İklim Finansmanı Anlamına Gelmez”
Önümüzdeki kasım ayında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’nün ev sahipliğinde düzenlenecek BM COP29 Konferansı’nda ülkeler 2025 sonrası için 100 milyar dolarlık hedefin yerine yeni bir küresel iklim finansmanı üzerine pazarlık yapacakları için finans meselesi konferansın çok önemli bir başlığı haline gelecek. 2022 yılında sağlanan 91 milyarlık kamu iklim finansmanının %69’u borçlardan oluşurken, bu tablonun borç yüklerini daha da ağırlaştıracağını kaydeden iklim değişikliğine karşı savunmasız bazı ülkeler, iklim finansmanının yürütülüş şekline tepki gösterdi.
Küçük Ada Devletleri İttifakı adına BM iklim müzakerecisi görevini yürüten Michai Robertson, “Eğer bize ihracat kredisi sağlıyorsanız, eğer bize imtiyazsız krediler veriyorsanız, buna iklim finansmanı demek mümkün değil” dedi.
Nitekim yeni finansal hedef konusunda ülkeler çoktan bölünmüş durumda. Dünyanın en büyük iklim finansmanı sağlayıcısı olarak AB, aralarında Çin gibi büyüyen ülkelerin de yer aldığı daha fazla ülkenin yeni hedef doğrultusunda daha fazla mali katkıda bulunmalarını talep ediyor. Dünyanın en büyük karbon emisyonu üreticisi konumunda bulunan Çin, daha önceki BM iklim toplantılarında bu talebi reddetmişti. BM’nin iklim finansmanına katkı sağlamakla yükümlü ülke listesi, onlarca yıl önce sanayileşmiş iki düzine ülkeden oluşuyor.
