Araştırmalar, net sıfır taahhüdüne imza atan bankaların ve finans kurumlarının hâlâ fosil yakıtlara büyük yatırımlar yaptığını gösteriyor ve bu da onların “iklim kundakçısı” olarak etiketlenmelerine yol açıyor.
Net Sıfır için Glasgow Mali İttifakı (GFANZ) girişimi, İngiltere’nin 2021’de Glasgow’da COP26 BM iklim zirvesine ev sahipliği yapma konusundaki başlıca başarılarından biri olarak İngiltere Merkez Bankası eski Başkanı Mark Carneytarafından başlatıldı.
Birleşik Krallık, COP26’da 45 ülkede 130 trilyon dolardan fazla varlığa sahip 450 kuruluşun, küresel sıcaklık artışlarını sanayi öncesi seviyelere göre 1,5 derecede sınırlama hedefiyle yatırımlarını uyumlu hale getirmek için GFANZ’a kaydolmasıyla övündü.
Ancak Reclaim Finance adlı grup tarafından derlenen verilere göre, girişimin üyeleri o zamandan beri fosil yakıtlara yüz milyarlarca dolar harcadı.
GFANZ, çok sayıda gruptan oluşuyor. Bu gruplardaki üyeler fosil yakıt yatırımlarını azaltmakla yükümlü. Ancak Reclaim Finance’e göre, net sıfır bankacılık ittifakı grubundaki (NZBA) en büyük bankalardan en az 56’sı, 102 fosil yakıt şirketine 134 kredi ve 215 taahhüt düzenlemesi yoluyla genişlemeleri için 270 milyar dolar sağladı.
Reclaim Finance’in kıdemli analisti Paddy McCully şunları söyledi: “GFANZ üyeleri iklim kundakçısı gibi davranıyor. Net sıfıra ulaşma sözü verdiler, ancak fosil yakıt geliştiricilerine yüz milyarlarca dolar akıtmaya devam ediyorlar. GFANZ ve üye ittifakları üyelerinin kömür, petrol ve fosil gazı genişleme çağına hızlı bir son vermeye yardım etmeleri konusunda ısrar ettiklerinde güvenilir olacaklar.”
GFANZ şirketleri de fosil yakıtlardan vazgeçme konusunda başarısız. Reclaim Finance’in raporuna göre, GFANZ’ın bir başka parçası olan net sıfır varlık yöneticileri grubunda (NZAM), 200’den fazla fosil yakıt şirketindeki en az 847 milyar dolarlık varlık, geçen Eylül itibarıyla en büyük 58 üyenin elinde bulunuyor.
Rapor ayrıca, COP26’da onaylanan, hepsinin portföylerini 1.5 derece hedefine uygun şekilde değiştirmesi gerekliliğine rağmen, GFANZ üyelerinden çok azının yeni fosil yakıt projelerini finanse etmelerini engelleyecek sıkı yatırım politikaları uygulamaya koyduğunu da ortaya koydu.
Reclaim Finance’in kurucusu ve yönetici direktörü Lucie Pinson, ittifakı yeşil badana yapmakla suçladı. “Karbon nötr olma konusundaki yüksek profilli taahhütlerine rağmen, fosil yakıt geliştiricilerini herhangi bir kısıtlama olmaksızın desteklemeye devam eden, GFANZ’a dahil olan çoğu banka ve yatırımcı için işler her zamanki gibi. Onların yeşil badanası, tüm net sıfır taahhütlerinin samimiyetinden şüphe uyandırdığı ve gerçekten iklim için hareket edenlerin çabalarını baltaladığı için daha da zarar verici” dedi.
GFANZ’a dahil olan en büyük bankalardan biri, geçen ay petrol ve gaz finansmanına kısıtlamalar getiren HSBC’dir.
Ancak Reclaim Finance raporuna göre, Nisan 2021’de bir GFANZ grubuna katıldığından bu yana fosil yakıt geliştiricileri için 12 milyar dolar değerinde 58 işlemi de onayladı.
LGIM ise, NZAM girişimindeki en büyük İngiliz şirketi olmasına rağmen, rapora göre Eylül ayında fosil yakıt geliştirme şirketlerinde en az 13 milyar dolarlık varlığa sahipti.
